Słowa są ważne. Przede wszystkim w życiu, ale na egzaminie ósmoklasisty też. Język polski jako przedmiot nauczania opiera się głównie na słowach, dlatego i na egzaminie sprawdza się umiejętność pracy ze słowem. A także rozumienie niuansów i odcieni znaczeniowych.
Czasem pojawiają się zadania z wykorzystaniem słowników. Dlatego warto do nich zaglądać za każdym razem, gdy nie rozumiesz jakiegoś wyrazu. Polecam słownik PWN.
Tymczasem zachęcam do ćwiczeń:
Na naszym próbnym egzaminie należało podać cechę Cześnika Raptusiewicza i uzasadnić ją. Sprawdzając Wasze odpowiedzi, znalazłam takie sformułowania: wściekły, zły, wkurzony. One rzeczywiście wiele mówią o Cześniku i jego stanie w słynnej scenie pisania listu. Wyrazu wkurzony odradzam Wam używać w oficjalnych wypowiedziach pisemnych (a taką w końcu jest egzamin) - to słowo potoczne. Niestety, pozostałe wymienione tu odpowiedzi też nie są poprawne. Dlaczego? Bo nie są nazwami cech bohatera, tylko emocji.
To wbrew pozorom wcale nie wszystko jedno. Uczucia, emocje to stany chwilowe, będące naszymi reakcjami na bieżące zdarzenia i sytuacje życiowe. Cechy charakteru są raczej stałymi predyspozycjami. Stałą cechą Cześnika, ujawniającą się przy różnych okazjach, była apodyktyczność, czyli skłonność do narzucania innym swojego zdania, nieznoszenie sprzeciwu. Ten sam apodyktyczny człowiek przeżywał różne emocje (np. radość, gdy zaręczył się z Podstoliną i wściekłość, gdy dowiedział się o jej zdradzie). Dlatego cechą Cześnika nie jest złość / wściekłość / irytacja, a jest nerwowość / impulsywność / porywczość.
Zachęcam do ćwiczenia:
Kropka - to chyba najważniejszy znak interpunkcyjny. Ostatnio bywa lekceważony. Powiedzcie tak z ręką na sercu: kto ją stosuje, gdy wysyła szybką wiadomość do kolegi/koleżanki?
W oficjalnej polszczyźnie, przy redagowaniu poważnych tekstów, trzeba jednak respektować reguły przestankowania. Sporo wątpliwości budzi mowa niezależna. Lepiej opanować poprawny zapis dialogu, zanim przystąpi się do opowiadania na egzaminie ósmoklasisty.
Czasem wypowiedź bohatera występuje przed wypowiedzią narratora:
Zrobimy podsumowanie lektury w formie gazety. Trzeba zaprojektować pierwszą stronę dziennika przynoszącego wiadomości mieszkańcom nadgoplańskich wiosek (pomińmy fakt, że pewnie nie umieliby ich przeczytać).
I.Elementy obowiązkowe:
Tytuł gazety
Informacje o co najmniej 4 zbrodniach popełnionych przez Balladynę.
Rubryka plotkarska.
Wywiad z dowolnym bohaterem.
Reklama dowolnego produktu/dowolnej usługi
Ogłoszenie albo zaproszenie napisane zgodnie z wymaganiami egzaminacyjnymi.
II.Elementy nadobowiązkowe:
Artykuł dziennikarza śledczego tropiącego sprawcę jakiejś niewyjaśnionej zbrodni.
Ilustracje (np. portrety osób, miejsca, budynki)
Doniesienie korespondenta wojennego na temat walk pod Gnieznem.
Ciekawostka przyrodnicza.
Kącik rozrywki: krzyżówka lub/i rebus.
Wszystkie zamieszczone w gazecie elementy powinny być zgodne z treścią Balladyny.
Co trzeba zrobić, aby stworzyć lapbooka poświęconego Katarynce Bolesława Prusa? Poniżej umieszczam zadania. Lapbooka można wykonać samodzielnie albo w parach.
1.Pokolorujcie rysunek przedstawiający katarynkę. Następnie opiszcie tę ilustrację. Opis powinien mieć wstęp, zakończenie i co najmniej 5 zdań w rozwinięciu.
2.Przepiszcie cytat, w którym narrator eufemistycznie pokazuje, że pan Tomasz wyłysiał. Znajdziecie go w podręczniku na stronie 304.
3.Przepiszcie co najmniej jeden cytat pokazujący zamiłowanie pana Tomasza do sztuk pięknych. Szukajcie cytatów na stronach 304-305.
4.Napiszcie, co się stało, gdy jakiś żartowniś wysłał panu Tomaszowi pod okno dwóch kataryniarzy - sformułujcie tę informację własnymi słowami.
5.Wyjaśnijcie, jak to się stało, że sąsiadka pana Tomasza straciła wzrok. Podpowiedź: strona 307.
6.Pan Tomasz zmienił decyzję w sprawie wpuszczania na podwórze katarynek. Co mogły pomyśleć o tej decyzji takie osoby:
-dziewczynka
-lokaj pana Tomasza?
Zrekonstruujcie ich myśli i zapiszcie je.
7.Napiszcie co najmniej 3 zdania o tym, jak wyobrażacie sobie dalsze losy bohaterów Katarynki.
8.Zapiszcie co najmniej 3 zasady zachowania się w obecności osoby z niepełnosprawnością wzrokową.
Podpowiedź znajdziecie tutaj.
9.Zadbajcie o logiczny, estetyczny i pomysłowy układ treści w Waszym lapbooku.
Jak w każdym polonistycznym zadaniu, także i tu liczy się poprawność języka i zapisu. Czekam na Wasze lapbooki, mam nadzieję, że ich oglądanie będzie przyjemnością!
Przykładowy lapbook
